Share/Save/Bookmark
کد مطلب: 2534
فساد اقتصادی؛ از «شهرام جزایری» تا «کیش اورینتال»
دوشنبه ۸ فروردين ۱۳۹۰ ساعت ۱۳:۵۳
 
پیگیری پرونده‌های مفاسد اقتصادی و برخورد با آن یکی از موضوعاتی است که همواره مورد دغدغه مردم و مسئولان بوده؛ تا جایی که خبرسازترین دادگاه‌های کشور متعلق به این پرونده‌ها بود.
یکی از مطالبات برحق همه مردم عزیز ایران اسلامی برخورد با مفاسدان اقتصادی است که امید است در سال جهاد اقتصادی این مهم به طور جدی از سوی متولیان امر پی گیری شود.

با هم نگاهی می‌اندازیم به دو تا از پرونده‌های خبرساز فساد اقتصادی در دهه ۸۰:

شهرام جزایری عرب

شهرام جزایری عرب بیش از آنکه نماد مفسدان اقتصادی باشد، نماد ناکارآمدی دستگاه قضایی برای برخورد با گردن کلفتان است. او متولد سال ۱۳۵۲ با دادن رشوه و تأسیس دهها شرکت مختلف بازرگانی توانسته بود میلیاردها تومان سرمایهاندوزی کند. جزایری همچنین با برقراری ارتباط با بزرگان عرصه سیاست در اواخر دهه ۷۰ مانند مهدی کروبی، محمد خاتمی و دهها نماینده مجلس

اوایل دهه ۸۰ با پیگیری‌های رهبر معظم انقلاب، دستگاه قضایی مجبور شد تا برخی پرونده‌های کلان مفاسد اقتصادی را به جریان بیندازد اما هیچ یک از این پرونده‌ها به نتیجه نرسید و مدتی بعد قوه قضائیه سیاست حمایت از سرمایه داران را پیش گرفت و پرونده‌های مفاسد اقتصادی به فراموشی سپرده شد. در ادامه مروری خواهیم داشت بر ۳ پرونده مهم و جنجالی اوایل دهه ۸۰.

شهرام جزایری عرب بیش از آنکه نماد مفسدان اقتصادی باشد، نماد ناکارآمدی دستگاه قضایی برای برخورد با گردن کلفتان است. او متولد سال ۱۳۵۲ با دادن رشوه و تأسیس دهها شرکت مختلف بازرگانی توانسته بود میلیاردها تومان سرمایه‌اندوزی کند. جزایری همچنین با برقراری ارتباط با بزرگان عرصه سیاست در اواخر دهه ۷۰ مانند مهدی کروبی، محمد خاتمی و ده‌ها نماینده مجلس کارت ۵۰۰ مجلس ششم را برای رفت و آمد در راهروهای مجلس تهیه کرده بود. جزایری فقط در یک قلم ۳۰۰ میلیون تومان به مهدی کروبی پرداخت کرده بود. اما با پیگیری معاونت وقت اقتصادی وزارت اطلاعات شهرام جزایری در فرودگاه مهرآباد دستگیر شد. افشاگری‌های بعدی شهرام جزایری درباره شخصیت‌های سیاسی سبب شد تا محمد خاتمی دستور دهد تا معاونت اقتصادی وزارت اطلاعات که ضابط پرونده بود، منحل گردد!

ایجاد و تأسیس حدود ۵۰ شرکت مختلف بازرگانی، کسب اعتبار موهوم از طریق مانورهای متقلبانه، برداشت ۳۸ میلیارد و ۱۰ میلیون ریال به دفعات مختلف و پرداخت آن به اشخاص به عنوان رشوه، جعل اسناد اعلام کرد. تبانی در معاملات دولتی، اغوای مسئولان بانک‌ها، تسهیل و دریافت ارز، عدم به کارگیری تسهیلات در امر صادرات و واردات و ایجاد رکود در امر صادرات و واردات، تهیه پیمان نامه‌های غیرقانونی و اخذ مقادیر قابل توجهی از این طریق از جمله کیفرخواست نماینده مدعی العموم بود. حضور ده‌ها آقازاده در پرونده شهرام جزایری ماجرا را پیچیده‌تر می‌کرد.

شهرام جزایری در دادگاه بدوی که در سال ۱۳۸۱به ۲۷ سال حبس محکوم شد اما دیوان عالی کشور حکم دادگاه را نقض و دستور رسیدگی مجدد به پرونده او را صادر نمود. جزایری در سال ۱۳۸۳ بار دیگر محاکمه شد اما همان زمان اخباری به گوش می‌رسید که او به مرخصی رفته و در زندان حضور ندارد. در تاریخ ۲ اسفند ۱۳۸۵ مجتمع ویژه جرایم اقتصادی اعلام کرد که شهرام جزایری در جریان انتقال برای معرفی داراییهایش موفق شده‌است مأموران محافظ خود را فریب داده و بگریزد. ۱۰ روز بعد آیت‌الله محمود هاشمی شاهرودی رئیس وقت قوه قضائیه رئیس مجتمع ویژه جرایم اقتصادی و چند تن دیگر از مقامات مسئول در پرونده شهرام جزایری از جمله رئیس زندان اوین را برکنار کرد. دادگاه شهرام جزایری در غیاب وی به کار خود ادامه داد و در ۷ اسفند ۱۳۸۵ او را به ۱۴ سال زندان، ۱۰ سال تبعید، ۱۰ سال محرومیت از فعالیت‌های بازرگانی و تجاری و جریمه نقدی ۱۲۲ میلیون و ۸۴۰ هزار و ۲۰۰ دلاری محکوم کرد. دو هفته بعد وزارت اطلاعات اعلام کرد که شهرام جزایری را در روستایی در عمان دستگیر کرده و چند روز مانده به نوروز ۱۳۸۶ جزایری به کشور بازگردانده شد. در نهایت شهرام جزایری به ۱۱ سال حبس تعزیری، رد مبلغ ۴۸ میلیون و ۶۰۰ هزار و ۱۸۵ دلار امریکا به بانک ملی ایران و صندوق ضمانت صادرات، پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر مبلغ فوق‌الذکر (۹۷ میلیون و ۲۰۰ هزار و ۳۷۰ دلار امریکا) به صندوق دولت جمهوری اسلامی ایران و محرومیت از فعالیت بازرگانی در بخش صادرات و واردات و نیز محرومیت از اخذ هرگونه تسهیلات بانکی اعم از ریالی و ارزی به مدت ۱۰ سال محکوم شده‌است.

رأی صادره قطعی است و هم‌اکنون مراحل اجرا را طی می‌کند. در مناظره جنجالی دکتر احمدی‌نژاد و مهدی کروبی، سؤال احمدی‌نژاد از کروبی درباره دریافت‌های چند صد میلیونی از شهرام جزایری و بی‌پاسخ ماندن آن ضربه حیثیتی بزرگی به کروبی وارد کرد. چند ماه بعد یکی از روزنامه‌های صبح متن گفت‌وگوی تلفنی فاطمه کروبی و شهرام جزایری را منتشر کرد که در آن فاطمه کروبی، جزایری را دعوت به سکوت می‌کرد.

پرونده کیش اورینتال

آذر ماه ۱۳۸۴ محاکمه اعضای هیأت مدیره شرکت اورینتال کیش اویل در مجتمع قضایی و امور اقتصادی تهران برگزار شد. در این جلسه دادگاه مطالبی عنوان شد که عمق فساد در شرکت‌های نفتی را نمایان می‌ساخت. دادستان در این دادگاه از رشوه بیش از نیم میلیون دلاری از حساب سوئیس سیروس ناصری به مشاور عالی شرکت نفت و گاز پارس برای موفقیت در قراردادهای نفتی خبر داد.متهمین این پرونده «الف کاف» مدیرعامل سابق هواپیمایی و مشاور عالی شرکت نفت و گاز پارس، ر م، م ص مدیرعامل شرکت اورینتال اویل کیش بودند.

نماینده مدعی العموم اتهامات متهم ردیف اول پرونده را رشوه به میزان نیم میلیون دلار و ۱۲۹میلیون تومان و اخذ پورسانت از شرکت نفتی gdc ژاپنی به میزان ۳۲ هزار دلار در خلال سفرش به دبی به انضمام هزینه سفر خانوادگی به دبی، سنگاپور و ژاپن جمعاً به مبلغ ۹۷ هزار دلار امریکا دانست. متهم ردیف اول هم در دفاع از خود گفت: مراجع تصمیم‌گیر و مقررات به قدری در این پروژه‌ها متعدد است که فرد یا افرادی نمی‌توانند با اخذ رشوه، قراردادی را تحت تأثیر قرار دهند، لذا علت برنده شدن نهایی شرکت اورینتال کیش ظرفیت‌های فنی و مالی آن بوده است. در ادامه دادگاه اعلام گردید که مشاور عالی شرکت نفت و گاز پارس که مسئول پروژه‌های منطقه پارس جنوبی بوده ماهانه مبلغ ‌۳۰ میلیون ریال را در مدت ‌۲۹ ماه به عنوان رشوه از سیروس ناصری و م ص دریافت کرده است.

متهم ردیف اول پرونده در این باره گفت: با توجه به شناخت و دوستی دیرینه‌ای که با آقای سیروس ناصری داشتم خارج از ساعات اداری در زمینه‌های فنی و اقتصادی و مسائل بین‌المللی به وی مشاوره می‌دادم و در مدت ۲۹ ماه وجه را اخذ می‌کردم. قاضی پرونده خطاب به متهم پرونده گفت: در صفحه ۳۹ پرونده اظهار داشته‌اید علت پیشنهاد مبالغی از سوی صفدری، تطمیع و یا احیاناً سوء‌استفاده از جایگاه حقوقی و شخصیت شما بوده است، همچنین در خصوص اظهاراتتان در صفحات ۱۴۱ و ۱۴۳ پرونده و درباره افزایش مبلغ پیشنهادی از ۲۸۲ میلیون دلار به ۳۷۰ میلیون دلار توضیح دهید، که وی در پاسخ گفت: این افزایش مبلغ پیشنهادی برای مناقصه، طبق عرف رایج در شرکت ملی نفت ایران و برحسب مصوبات هیأت مدیره مبنی بر همسنگ‌سازی قیمت دریافتی بوده است.

الف کاف همچنین در خصوص نیم میلیون دلار رشو‌ه‌ای که متهم به اخذ آن است، گفت: بعد از گذشت حدود سه ماه از برنده شدن شرکت اورینتال کیش، برای خرید منزل مسکونی در احتشامیه از آقای سیروس ناصری نیم میلیون دلار گرفتم که البته وام بود و مبلغ مذکور با پیشنهاد وی از حساب بانکی‌اش در سوئیس به نام همسر اینجانب در دوبی واریز شد و همسر من آن مبلغ پول را دریافت کرد. رئیس دادگاه خطاب به متهم گفت:‌ آیا مراتب گرفتن این وام به صورت مکتوب و قراردادی بوده و یا ضمانتی از این طریق مأخوذ شده است و این که شرایط بازپرداخت و علت افتتاح حساب بانکی در دبی و دو مرحله‌ای پرداخت شدن وام چه دلیلی داشته است، متهم در پاسخ گفت: چیز مکتوبی در میان نبود و مبلغ از حساب آقای سیروس ناصری در سوئیس به ما پرداخت شد و ما هم از بانک دبی آن را گرفتیم. متهم پرونده همچنین درباره اخذ پورسانت غیرقانونی از شرکت نفت GDC ژاپن در جریان سفرش به دبی، سنگاپور و ژاپن گفت: در این سفر به نوعی دنبال تعامل فرهنگی بودیم و تدارک چنین سفرهایی بیشتر برای شناساندن شرکت‌ها به دیگر کشورهاست.

لازم است اضافه کنم که سفر خانواده‌ من به این کشورها که از سوی شرکت ژاپنی تدارک دیده شده بود مدت‌ها پس از انعقاد قرارداد بود و ربطی به قرارداد ندارد. در ادامه رئیس دادگاه ضمن قرائت کیفر خواست و موارد اتهامی خواستار توضیحات متهم شد، که وی در پاسخ به ارائه توضیحی درباره روند و نحوه تأسیس شرکت نفتی اورینتال کیش، ضمن رد این ادعا که این شرکت نماینده و واسطه هالیبرتون در ایران است، گفت: اورینتال کیش با مبلغ ۷۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری و بهره‌گیری از بیش از ۴۰۰ متخصص نفتی و ۴ دکل ملکی یکی از شرکتهای فعال خصوصی در زمینه حفاری است.

رئیس دادگاه در این جلسه از «ص» سؤال کرد چه کسی به شما گفت اگر شرکت شما لیدر خارجی نداشته باشد عملاً از مناقصه حذف خواهید شد؟ وی در پاسخ به الف کاف مشاور وزارت نفت و متهم ردیف اول پرونده اشاره کرد. همچنین در پاسخ به این که چه کسی گفت اگر شرکت هالیبرتون نقش اساسی را نداشته باشد و اگر هم اورینتال کیش قرارداد را ببندد بعدها حذف خواهد شد؟ «م» دیگر متهم را مورد اشاره قرار داد. «ص» در ادامه دفاعیات خود، پرداخت ۳ میلیون تومان ماهیانه به کاظمی نجف آبادی را پذیرفت و از پذیرش اهدای مبلغ ۱۲۹میلیون تومان رشوه خودداری کرد. وی در خصوص پرداخت رشوه نیم میلیون دلاری به الف کاف گفت: این پرداخت اجباری بود، تصور ما این بود که اگر به درخواست‌های آقای کاظمی پاسخ مثبت نمی‌دادیم با توجه به این که در اجرای قرارداد متحمل هزینه‌های هنگفت شده بودیم، برای ما مشکل آفرین می‌شود. پرداخت ماهی ۳ میلیون تومان به الف کاف ربطی به قرارداد ندارد و هیچ مشاوره‌ای در میان نبوده است، چرا که در خود شرکت مشاوران و مهندسان ارشد و بازنشسته‌ای داریم که می‌توانند مشاوره‌های قوی به ما بدهند. در زمان گشایش پاکت‌ها در سال ۸۳ برنده قطعی، اورینتال بوده اما این که چرا بعد از ۵ ماه این خبر اعلام شده نشانگر همین موضوع است و پرداخت‌ها صرفاً به منظور احقاق حقوق شرکت اورینتال بود. جالب آنجاست که چند ماه بعد دادگاه تجدید نظر علی‌رغم تمام این اظهارات در دادگاه علنی متهمان پرونده اورینتال کیش را تبرئه کرد.

منبع :شبکه خبری ایران